Wykład z promocji zdrowia w dniu 28.11.2019 r. Wykładowca p. mgr Katarzyna Naszydłowska-Sęk - psycholog, terapeuta, specjalista edukacji i rewalidacji.
Zaburzenia poznawcze to zaburzenia procesów poznawczych, a procesy poznawcze to czynności psychiczne, które służą człowiekowi do:
-
uzyskania orientacji w otoczeniu,
-
zdobywania informacji o sobie samym,
-
analizowania sytuacji,
-
formułowania wniosków.
-
podejmowania właściwych decyzji i działań.
Funkcje poznawcze:
1. Spostrzeganie - interpretacja danych zmysłowych z wykorzystaniem wcześniej nabytej wiedzy (wzrok, smak, słuch). Rejestracja bodźców polega na selekcji, analizie i interpretacji informacji napływających z otoczenia, a także danych zawartych w pamięci.
2. Uwaga - mechanizm redukcji i selekcji nadmiaru informacji dostępnych. Rolą uwagi jest kontrola procesów odbierania i przetwarzania informacji co pozwala uniknąć niebezpiecznych skutków przeciążenia. Jest mechanizmem, dzięki któremu człowiek spostrzega tylko niektóre bodźce docierające do mózgu za pomocą narządów zmysłów.
3. Pamięć - to mechanizm rejestrowania, przechowywania i odtwarzania doświadczeń. Do podstawowych mechanizmów procesu pamięciowego zalicza się: zapamiętywanie (kodowanie), przechowywanie i odtwarzanie (przypominanie, rozpoznawanie).
4. Myślenie - obejmuje wszelkie czynności umysłowe związane z tworzeniem pojęć, pamięcią, uczeniem się i przetwarzaniem informacji.
Łagodne zaburzenia poznawcze to zespoły kliniczne, w których zaburzenia funkcji poznawczych są bardziej nasilone niż określone dla danego wieku i poziomu wykształcenia, a jednocześnie nie wpływają istotnie na codzienne czynności chorego. Osoby z łagodnymi zaburzeniami mają trudności z przypominaniem sobie nazwisk, imion, numerów telefonów. Często mają problem ze znalezieniem różnych przedmiotów, zapominają o umówionych spotkaniach lub ostatnich wydarzeniach. Nie sprawiają im natomiast kłopotu takie czynności jak sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów.
Kryteria diagnostyczne - ocena:
-
skargi na upośledzenie pamięci są wyrażane przez samego pacjenta, jego rodzinę lub lekarza,
-
prawidłowa codzienna aktywność życiowa,
-
prawidłowe funkcjonowanie poznawcze,
-
brak otępienia,
-
wynik według klinicznej skali oceny demencji.
Typy kliniczne:
1. Choroba Alzheimera – dotyczy około 10% osób powyżej 65 roku życia i prawie połowy powyżej 80 roku. Nazywana jest chorobą zapomnienia. Polega na kurczeniu się mózgu, a dokładnie kurczeniem się neuronów w części czołowej mózgu. We wczesnym stadium choroby obserwujemy spowolniałą aktywność myślową dotyczącą pamięci, myślenia i uczenia się. Na postęp choroby mają wpływ przebyte urazy, wcześniej przebyte choroby a u kobiet ciąża po 40 roku życia. Choroba rozwija się początkowo bezobjawowo i zaczyna się od zaburzeń pamięci, później pojawiają się zmiany nastroju (chory staje się agresywny lub płaczliwy). Z czasem pojawiają się trudności z mówieniem oraz stany depresyjne i lękowe .
Choroba Alzheimera rozwija się około 20 lat przed wystąpieniem pierwszych objawów.
2. Demencja - nie jest częścią normalnego starzenia się.
10 znaków ostrzegawczych demencji:
-
kłopoty z pamięcią,
-
trudności w wykonywaniu codziennych czynności,
-
problemy ze znalezieniem właściwego słowa,
-
dezorientacja co do czasu i miejsca,
-
kłopoty z właściwą oceną sytuacji,
-
problemy z realizacją zadań i planów,
-
chowanie rzeczy w dziwne miejsca,
-
zmiany w nastroju, zachowaniu,
-
trudności z interpretacją obrazów i orientacją przestrzenną,
-
wycofanie się z życia społecznego.
Jadwiga Harabin - notatka. Fot. Helena Król. -
-
-
-
