,,Chęcińskie Zakłady Kamieniarskie”- marmurowy raj dla rzeźbiarzy.

Wykład przeprowadził mgr Krzysztof Myśliński.

Chęciny były miastem niezwykle interesującym, ze względu na położenie. Wokół otaczają je wzgórza. Również wygląd samego miasta jest oryginalny, posiadają dwa rynki i kilka ulic od nich odchodzących, oraz zamek królewski, który jest symbolem miasta.

 

  

W XVII w. odkryto marmur tuż pod wzgórzem zamkowym i zaczęto go wydobywać. Wykorzystywany był głównie do celów dekoracyjnych i budowlanych. Kościół św. Bartłomieja jak również klasztor Franciszkanów oraz wiele innych budowli były wykonane z chęcińskiego kamienia. Marmur stał się bardzo pożądanym materiałem. Produkowano także z niego nagrobki. W ten sposób marmur chęciński trafił do Krakowa na Wawel. Docenił go też król Zygmunt Stary. Był zachwycony jego walorami i chętnie wykorzystywał go. W okolicach Chęcin znajdują się różnego rodzaju kamienie, które również zaczęto wydobywać. Najbardziej dekoracyjnym była różanka zelejowska (tzw. salceson). Są to kamienie o wysokich walorach dekoracyjnych.

 Jednym ze znanych i bardzo cenionych kamieniarzy był przybyły do Chęcin w XVII w. Kacper Fotyga. Założył tu Zakład kamieniarsko -rzeźbiarski. Dobudował do istniejącego już kościoła parafialnego kaplicę Trzech Króli, do której wykorzystał chęciński marmur. Po Fotydze przybyli inni włoscy kamieniarze, rozwijając w dalszym ciągu prace nad wykorzystaniem kamienia. Miasto dzięki temu zaczęło się szybko rozwijać. Marmur eksploatowano na dużą skalę. Różnorodny kamień był znany i ceniony.

 

Po najeździe na kraj Szwedów zaczęło wszystko podupadać. Szwedzi rabowali i wywozili wszystko co się dało. Kamieniarstwo w Chęcinach upadło. Po wojnie próbowano ponownie wznowić produkcję. Założono szkołę kamieniarską, która mieściła się w budynku dawnego kościoła św. Ducha. Lecz nie przyniosła ona pozytywnych efektów. Również u Franciszkanów powstał zakład kamieniarski działający bardzo słabo. W Kielcach natomiast powstała fabryka marmuru, która przejęła zakłady w Chęcinach. Zaczął się ponowny rozwój kamieniarstwa lecz na korzyść Kielc. Po wojnie znów nastąpiło wznowienie wydobycia kamienia. W Polsce dużo się buduje i chętnie wykorzystuje marmur. Chęciński kamień używany jest do budowy schodów, posadzek, ołtarzy w kościołach, nagrobków, pomników, płyt epitafijnych, chrzcielnic itp. Kolumna Zygmunta także zbudowana była z chęcińskiego kamienia.

 

                                              

Marmury z naszych okolic znane są w całej Polsce.

Notatkę napisała Barbara Grabowska.

Zdjęcia Stanisław Król.