„Czy wiemy, co pijemy”? Wykład dr Rafał Kozłowski. Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Dr Rafał Kozłowski starał się odpowiedzieć na pytanie „Czy wiemy, co pijemy”?. Chodzi konkretnie o wodę i zawartość w niej składników mineralnych. Wszyscy doskonale wiemy, że woda kontroluje pracę całego organizmu. Dla prawidłowego funkcjonowania istotne jest zachowanie odpowiedniego bilansu wodnego w organizmie.

Wobec tego płyny, które organizm wydala przez skórę, nerki, układ pokarmowy i oddechowy powinny zostać uzupełnione taką samą ilością płynów. Dokonamy tego przez spożywanie zarówno pożywienia płynnego jak i stałego.W wodzie rozpuszcza się wiele substancji odżywczych. Transportowane są one w formie płynnej do każdej komórki naszego ciała. np. woda zawarta w ślinie ułatwia formowanie kęsów pożywienia, a następnie przesuwanie ich dalej wzdłuż przewodu pokarmowego. Woda odpowiada również za właściwe działanie enzymów trawiennych. Odpowiada za procesy gnilne w jelicie cienkim oraz pobudza pracę jelit. Woda jest podstawowym składnikiem ciała. Jej zawartość w tkankach i narządach to: w pocie około 99%, w soku żołądkowym – 97%, w płucach – 80%, w kościach – 22%, w tkance tłuszczowej – 10%. Woda utrzymuje również stałą temperaturę ciała. Podczas choroby, której towarzyszy gorączka, człowiek zaczyna się intensywnie pocić, wtedy koniecznie należy dostarczać organizmowi dużo płynów, aby uzupełnić te utracone. Chroni narządy wewnętrzne. Jest ważnym komponentem wszystkich płynów ustrojowych np. płynu mózgowo-rdzeniowego, wód płodowych. Ochrania mózg, rdzeń kręgowy, gałkę oczną, oraz płód. Dzięki wodzie podczas poruszania się, organy wewnętrzne nie ulegają uszkodzeniu. Jest też składnikiem śluzu, który odpowiada, za zwilżanie narządów wewnętrznych. Zapotrzebowanie na wodę. Średnie zapotrzebowanie na wodę u dorosłego człowieka to 2,5l na dobę. Jednak zapotrzebowanie na wodę jest kwestią indywidualną i zróżnicowaną. Zależy od trzech składników: osobniczych, środowiskowych i diety. Zapotrzebowanie na wodę zmienia się wraz z wiekiem - im młodszy organizm, tym zapotrzebowanie na wodę jest wyższe. Zawartość procentowa wody w poszczególnych grupach z podziałem na płeć: np. 0-6 miesięcy zawartość wody około 74%, natomiast mężczyźni po 51 roku życia średnio 56% kobiety w tym wieku 47%.

Źródła wody dla organizmu. Codzienne wypijane płyny to główne źródło wody. Stanowią one około 55% całkowitego zapotrzebowania. Pozostałą część człowiek czerpie z pokarmów stałych i przemiany metabolicznej. Pod względem mineralizacji wody podziemne można podzielić na ; ultrasłodkie o suchej pozostałości poniżej 100mg/l; słodkie o suchej pozostałości od 100-500 mg/l; akratopegi o podwyższonej mineralizacji od 500 do 1000 mg/l; mineralne o suchej pozostałości powyżej 1000 mg/l. Ze względu na mineralizacje i charakter chemiczny wody mineralne można podzielić na;-słabo zmineralizowane, dominują kwaśne węglany wapnia i magnez; -średnio zmineralizowane /słonawe/, w składzie obecne są kwaśne węglany, siarczan wapnia i magnezu i chlorek sodu; -silnie zmineralizowane /słone/, w składzie dominują chlorki sodu i wapnia solanki.

Podział wód wg ogólnej mineralizacji; nisko-zmineralizowana, średnio-zmineralizowana i wysoko-zmineralizowana. Składniki mineralne w wodzie między innymi: magnez, wapń, sód, potas, żelazo, siarczany, chlorki, azotany, fluorki. Magnez jest idealny w budowie kości, oraz komórek, zwłaszcza komórek mięśni. Niedobór magnezu powoduje rozdrażnienie, nerwowość oraz skurcze. Wapń bierze udział w budowaniu kości oraz zębów. Niedobór może powodować osteoporozę, nadmierną potliwość, nerwowość oraz skurcze. Potas jest konieczny do regulacji poziomu wody w komórkach. Reguluje ciśnienie osmotyczne. Niedobór powoduje osłabienie, spadek ciśnienia krwi skurcze mięśni. Sód jest niezbędny do wymiany wody pomiędzy komórkami a substancją międzykomórkową. Przy niedoborze żelaza spada poziom hemoglobiny we krwi i występuje niedokrwistość. Siarczany mają duże znaczenie w poprawnym funkcjonowaniu komórek. Często zastanawiamy się jaką wodę kupić, oraz czy lepiej pić wodę z kranu zamiast wody butelkowej? W obecnym czasie mamy w sklepach wielki wybór zarówno wód mineralnych gazowanych lub niegazowanych, oraz wód smakowych. Należy zapoznać się ze składem wody zawartym na etykiecie. Czasem woda w kranie jest dużo lepsza niż niejedna woda butelkowa.

Naszym koleżankom i kolegom wykład bardzo się podobał i z zaciekawieniem wysłuchali go do końca. Aktywnie uczestniczyli w drugiej części zajęć, czyli tzw. praktycznej. Wraz z wykładowcą za pomocą specjalnych urządzeń oraz papierka lakmusowego badano kwasowość zakupionej wody butelkowanej oraz wody kranowej. Poznaliśmy wiele ciekawostek związanych z tym tematem. Zdarza się, że parametry wody z kranu są porównywalne z parametrami wód mineralnych. 

Notatka - Elżbieta Ciepluch. Fot. Stanisław Król.