Notatka z wykładu „Kamica układu moczowego”, który poprowadził lek. med. Filip Kołodziejski.

Kamica nerkowa – choroba przykra i podstępna. Napadowi kolki nerkowej towarzyszy przeszywający, ostry i nagły ból, jeden z najbardziej dotkliwych, jakie mogą nas spotkać.

Potrafią towarzyszyć mu nudności, wymioty, krew w moczu, bladość i poty. Rozpoczyna się niewinnie, nie dając żadnych objawów. Kiedy w drogach moczowych pojawi się piasek lub małe złogi, może pojawić się ból przy oddawaniu moczu. Gdy odczuwamy kolkę nerkową, czyli kamień przesuwa się wzdłuż moczowodu, ból może być nie do zniesienia. Jeśli kamień utknie po drodze, dochodzi do zastoju moczu w nerce. Stan taki najczęściej powoduje zakażenie dróg moczowych i  wysoką gorączkę. Wówczas potrzebna jest szybka pomoc lekarska. W przypadku pojawienia się bólu, który nie ustępuje po zażyciu leków p/bólowych a wręcz się nasila, pojawia się gorączka lub wymioty należy niezwłocznie udać się do lekarza w POZ, nocnej pomocy lekarskiej lub najbliższego szpitala z oddziałem urologii (należy zabrać ze sobą dokumentację jaką posiadamy odnośnie naszego zdrowia). Nie ma jednej przyczyny powstania kamicy nerkowej. Może to być niedobór w moczu substancji, które hamują tworzenie się złogów, takich jak cytryniany i  magnez, nadczynność przytarczyc, choroba Leśniowskiego i Crohna, otyłość, dieta - przyjmowanie zbyt dużych dawek witaminy D, preparatów wapnia albo bardzo dużych dawek witaminy C. Kamica nerkowa miewa też podłoże genetyczne. Rodzaje kamicy: najczęściej spotykana ze związków wapnia (kamienie wapniowe), ze związków zwanych szczawianami tj. szpinak, rabarbar, kakao, kawa (kamienie szczawianowe), ze związków fosforanów (kamienie fosforanowe), ze związków kwasu moczowego (kamienie moczanowe). Kamień umiejscowiony w nerce dopóki jest mały nie daje żadnych objawów i może być wykryty w badaniu USG z powodu innych schorzeń i należy go tylko obserwować. Kamień taki może dość szybko przesunąć się do pęcherza moczowego i wtedy ból trwa krótko; wystarczy raz lub dwa razy przyjąć leki przeciwbólowe i rozkurczowe. Większe kamienie moczowe przesuwają się przez moczowód dłużej lub go zatykają; w takich przypadkach kolka nerkowa może trwać wiele dni. Leczenie kolki nerkowej. Zachowawcze (leki przeciw bólowe, picie dużej ilości płynów, przy złogach do 0,5 mm zlokalizowanych w dolnej części moczowodu stosuje się lek Tamsoluzyna), zabiegowe: endoskopowe-URSL lub zabiegi operacyjne. Leczenie kamicy nerkowej: zachowawcze np.Citrolyt, ESWL czyli litotrypsja- zabieg polegający na skruszeniu kamienia w pęcherzu moczowym, moczowodzie lub nerce. Litotryptor generuje fale ultradźwiękowe i prowadzi do wytworzenia fali uderzeniowej powodującej rozkruszenie złogów, które następnie wydalane są z moczem drogą naturalną, założenie cewnika DJ; operacyjne.

Najczęstsze błędy pacjentów zgłaszających się do szpitala do planowego zabiegu: brak posiewu moczu lub posiew moczu dodatni. Wynik z posiewu moczu nie może być starszy niż 30 dni, brak modyfikacji leczenia przeciwkrzepliwego (osoby zażywające leki na rozrzedzenie krwi powinny udać się do swojego lekarza i powiadomić go o planowanym zabiegu), niewystarczające dzienne spożycie płynów (minimum 2 litry dziennie).

Irena Górnicka. Fot. Stanisław Król.