Muzeum Diecezjalne utworzono w budynku pochodzącym z 1627 r, który swego czasu był domem proboszcza kieleckiej Bazyliki Katedralnej. Muzeum określa swoje początki na 1911 rok. (Już przed wojną zaczęto zbierać sztukę gotycką). W 2005 roku decyzją ks. biskupa Kazimierza Ryczana przeniesiono siedzibę muzeum do budynku przy ul. Jana Pawła II. Obecnie wnętrza muzeum prezentują bogate zbiory zgromadzone na przestrzeni dziesiątków lat.
W Sali Gotyckiej znajdują się przykłady gotyckiego malarstwa i rzeźby okresu średniowiecza o tematyce maryjnej. Wiele jest eksponatów będących wytworem rzemiosła artystycznego, pochodzą z przełomu XV i XVI w. Kolejna sala poświęcona kieleckim biskupom. Najważniejszą część ekspozycji stanowią portrety biskupów. Spośród obrazów na szczególną uwagę zasługuje wizerunek Chrystusa w cierniowej koronie namalowany w 1900 roku przez Jana Stykę. Meble stanowiące wyposażenie sali, nawiązują swą formą do mebli renesansowych, zdobiły niegdyś biskupią jadalnię.
Skarbiec Katedralny
Skarbiec po raz pierwszy udostępniono zwiedzającym w 1971 roku. Zgromadzone zostały cenne dzieła sztuki sakralnej – rękopisy z XIV – XVI wieku, starodruki, naczynia i szaty liturgiczne. Do najciekawszych eksponatów możemy zaliczyć: Gotycki kielich z 1362 r – dar króla Kazimierza Wielkiego; Antyfonarz Kielecki z 1372 roku (rękopis) liczy 299 pergaminowych kart. Zawiera najstarszy znany w Polsce zapis hymnu „Gaude Mater Polonia”, którego twórcą jest pierwszy znany z imienia polski kompozytor – Wincenty z Kielc; ornat z 1480 roku, relikwiarze (Wincentego Kadłubka, Stanisława), monstrancje i kielichy mszalne.
Krypta w Bazylice Katedralnej
W podziemiach Bazyliki znajduje się krypta mieszcząca siedem sarkofagów, w których spoczywają wszyscy Biskupi Ordynariusze Kieleccy. Poczynając od pierwszego – biskupa Wojciecha Górskiego, aż do zmarłego w 2017 roku biskupa Kazimierza Ryczana
Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Kielcach.
Barokowa świątynia, z pozostałościami stylu romańskiego, zlokalizowana w samym centrum na „Wzgórzu Zamkowym” to jeden z najcenniejszych zabytków miasta. Powstała w 1171 roku. Dwukrotnie odbudowywana, po pożarze w 1244 roku i po zniszczeniu w czasie najazdu tatarskiego. W 1600 roku pojawił się w niej obraz Matki Boskiej Łaskawej podarowany przez audytora sądu biskupiego w Krakowie. W 1805 roku podniesiona do statusu katedry. W 1971 roku podczas obchodów 800 – lecia świątyni nadano jej tytuł bazyliki. 20 lat później nastąpiła koronacja obrazu Matki Boskiej Łaskawej przez papieża Jana Pawła II. Obraz otaczany jest wyjątkową czcią wśród wiernych. We wnętrzach bazyliki znajdują się piękne obrazy, polichromie oraz malowidła przedstawiające sceny z biblii.
Stanisław Król – słuchacz Chęcińskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku
