Pińczów jest niewielkim miastem powiatowym leżącym nad brzegiem Nidy. Wszędzie w dolinie Nidy jest pięknie. Tak zachwycał się niegdyś „urodą” Ponidzia Adolf Dygasiński. Pisarz tutaj urodzony w XIX wieku, pisał:
„Pięknym jest kraj cały, który przepasała wstęgą swoją Nida, rwąca się do Wisły jak córka w objęcia matki... Nigdzie tak pięknie nie śpiewają słowiki ani skowronki, nigdzie bzy nie mają woni tak miłej, nigdzie róża rankiem nie przyozdabia świata cudowniej”.
Zwiedzanie rozpoczęliśmy od kościoła Mirowskiego. To kościół i klasztor Franciszkanów – reformatów na Mirowie. Obecnie jest to Sanktuarium Matki Bożej Mirowskiej pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. Cudowny obraz Matki Bożej Mirowskiej sprowadził w 1603 roku Zygmunt Myszkowski, właściciel miasta marszałek wielki koronny. Obraz (malarz nieznany) przedstawia wizerunek Matki Bożej z nawiedzenia św. Elżbiety. Ksiądz przywitał nas bardzo serdecznie. Odprawił mszę świętą w intencji wszystkich słuchaczy CHUTW.
Po zwiedzeniu kościoła i wysłuchaniu krótkiego opisu jego dziejów udaliśmy się do synagogi. Ponieważ tęgi był mróz tego dnia, maszerowaliśmy z nosami w szalikach.
Synagoga Stara jest odwiecznym pełnym dostojeństwa i jedynym dobrze zachowanym świadectwem obecności Żydów w mieście. Przełom XVI i XVII wieku to czas wielkiego rozwoju i wzrostu zamożności, co uczyniło Pińczów najludniejszym miastem województwa oraz jednym z największych skupisk ludności żydowskiej w Rzeczypospolitej. Stąd powiedzenie: „Żydów, jak w Pińczowie” i inne. Władze były przychylne ludności żydowskiej, uchylono zakazy, zrównano w prawach z ludnością polską. Hasło w „Encyklopedii żydowskiej” (początek XIX w.) - „Pińczów należy do miejscowości, gdzie Żydzi nie spotkali przeszkód w życiu”. Synagogę otacza mur, z umieszczonymi na całej powierzchni fragmentami zabytkowych nagrobków ze zniszczonych cmentarzy żydowskich miasta. Obecną kondycję synagogi zawdzięcza się opiece Muzeum Regionalnego w Pińczowie, licznym fundacjom, stowarzyszeniom oraz potomkom pińczowskich Żydów, którzy odwiedzają miejsce swoich przodków.
Muzeum Regionalne w Pińczowie mieści się w dawnym klasztorze Paulinów z XV – XVII wieku. Klasztor wybudował kardynał biskup Oleśnicki. Paulini byli w nim do 1819 roku, zostali wypędzeni przez Mikołaja (ostatni z Oleśnickich), który sprowadził Kalwinów. Następiła Reformacja. To ruch chrześcijański, który nie głosił nowych nauk, lecz powracał do nauk zapomnianych, a obecnych w Piśmie Świętym. Jednym z najważniejszych haseł Reformacji była Sola Scriptum – Tylko Pismo. Narodził się ruch tłumaczenia Biblii na języki narodowe. Powstała Biblia Pińczowska znana jako Brzeska (miejsce wydania Brześć nad Bugiem). Tłumaczenie to było pierwszym z języka hebrajskiego dla Starego Testamentu oraz z greckiego dla Nowego Testamentu. Muzeum Regionalne w Pińczowie posiada kilka sal, każda gromadzi eksponaty o określonej tematyce: krużganki – wystawy i prezentacje okolicznościowe (obecnie Ponidzie); I i II wojna światowa – militaria, fotografie; historia miasta i okolicy – makieta zamku Myszkowskich, piękne szafy zabytkowe margrabiów wielkopolskich i inne; Adolf Dygasiński – życie i twórczość: utwory, fotografie, rękopisy, pamiątki; pradzieje Ponidzia; numizmaty; judaiki. Po wycieczce zostaną liczne wrażenia, refleksje oraz zdobyte kropelki w morzu wiedzy.
Aleksandra Lech słuchaczka Chęcińskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku
Zdjęcia Marta S yzdół, Helena Król, Józef Łysak
